Sowy - co warto wiedzieć

Witajcie, dzisiaj przygotowałam dla Was post o jednej z moich ulubionych grup ptaków - sowach. Zapraszam do poczytania :)

 

 

 

Sowy są szczególną i bardzo charakterystyczną grupą ptaków drapieżnych, jednak nie są spokrewnione z ptakami szponiastymi, jednak wykazują wiele wspólnych cech, związanych głównie z ich przystosowaniem do polowania. Sowy są umownie nazywane "nocnymi drapieżnikami", zaś ptaki szponiaste - "dziennymi drapieżnikami".

 

BUDOWA CIAŁA

 

Sowy mają bardzo charakterystyczny wygląd, co widać na przykładowym zdjęciu poniżej.

 

 

 

Typową cechą budowy ciała sów jest ich stosunkowo duża głowa (w porównaniu z innymi ptakami). Stanowi ona 1/4 wielkości ciała sowy. Na głowie osadzone są bardzo duże oczy, które "rzucają się w oczy" obserwatorom. Oczy sów są skierowane ku przodowi (a nie po bokach, jak u innych ptaków). Oczy są otoczone tzw. szlarą - są to promieniście ułożone pióra na głowie sowy. Mamy wrażenie, jakby ptak miał na głowie swego rodzaju "maskę". Szlara ma zazwyczaj okrągły kształt, wyjątkowo płomykówka ma szlarę w kształcie serca.

 

PŁOMYKÓWKA - SZLARA SERCOWATA

 

 

PUSZCZYK URALSKI - SZLARA OKRĄGŁA

 

 

 

Po środku szlary znajduje się krótki, ostry i haczykowato zakończony dziób, którego górna część jest pokryta woskówką (specjalną warstwą rogową, która zazwyczaj jest koloru żółtego). W woskówce są umieszczone otwory nosowe, a wokół niej znajdują się długie, szczeciniaste "wąsy", które tak właściwie są specjalnie przekształconymi piórami. Stanowią one narząd zmysłu (dotyku).

 

Wróćmy jeszcze na chwilę do oczu sowich. Ptaki te mają oczy w trzech różnych kolorach, w zależności od gatunku:

a) czarne - puszczyk, puszczyk uralski, płomykówka;

b) żółte - sóweczka, włochatka, uszatka błotna, pójdźka;

c) pomarańczowe - puchacz, uszatka.

 

PUSZCZYK - OCZY CZARNE

 

 

 

WŁOCHATKA - OCZY ŻÓŁTE

 

 

 

 

PUCHACZ - OCZY POMARAŃCZOWE

 

 



 

Oczy sowy, jak wspomniałam, są umieszczone z przodu, co umożliwia im widzenie przestrzenne. Ponadto sowy mają bardzo ruchliwą głowę, co pozwala im zwiększyć pole widzenia do 270 stopni.

 

Niektóre sowy posiadają na swojej głowie także tzw. "uszy", które są pęczkami piór. Podczas zagrożenia ptak unosi je do góry. W rzeczywistości te "uszy" nie mają nic wspólnego z narządem słuchu.

 

Natomiast właściwy narząd słuchu u sów znajduje się po bokach głowy, na wysokości oczu (pod warstwą piór). U niektórych gatunków sów (np. u płomykówki) uszy (prawdziwe) są rozlokowane asymetrycznie, co umożliwia im precyzyjne zlokalizowanie zdobyczy. Sowy mają wyjątkowo dobrze rozwinięty zmysł słuchu - stanowi to przystosowanie do polowania w nocy. Sowy słyszą w przedziale 50-21 000 Hz.

 

 

Upierzenie sów już na pierwszy rzut oka wydaje się być miękkie w dotyku i jest takie ponieważ końcówki chorągiewek piór nie są ze sobą połączone, tak jak to miejsce u innych ptaków, i nie tworzą "jednolitej struktury", a właśnie taką puchatą.

 

 

 

 

Dzięki takiej budowie piór, sowy mogą bezszelestnie latać nocą po lesie i "wypatrywać" ofiary bez ich płoszenia.

 

Barwa upierzenia sów przypomina korę drzew, dzięki temu łatwo kamuflują się w otoczeniu i pozostają niezauważone, kiedy w dzień śpią.

 

 

 

 

Oprócz tego, ważną cechą budowy ciała występującą u sów jest to, że posiadają opierzone nogi, zakończone ostrymi szponami (służące do chwytania i rozrywania ciała ofiary).

 

Warto dodać, że oczy sów są wyposażone w 3 powieki: górną, dolną oraz tzw. migotkę. Ta powieka posiada specjalne gruczoły, których wydzielina służy do usuwania z nich ciał obcych.

 

POŻYWIENIE I WYPLUWKI

 

Sowy odżywiają się głównie pokarmem zwierzęcym (są drapieżnikami). W zależności od gatunku, pokarm dla nich stanowią owady, gryzonie, ptaki oraz ich jaja.

 

 

 

Dokładne poznanie składu pokarmu sów umożliwiają wypluwki. Wypluwki są to specjalne twory, usuwane przez sowę z żołądka, które stanowią niestrawione części pokarmu, czyli sierść, pióra i kości. Wypluwki sów mają najczęściej szary lub czarny kolor. Są usuwane z przewodu pokarmowego po 2-3 sztuki w ciągu doby.

 

 

 

ROZRÓD

 

Okres lęgowy u sów zaczyna się już w lutym i trwa do maja. Sowy nie budują gniazda, zaś jaja składają w dziuplach drzew lub na półkach skalnych albo w budynkach (płomykówka). Samice sów składają jaja co 1-3 dni. Jaja są okrągłego lub owalnego kształtu i mają biały kolor. Pisklęta wykluwają się nocą. Ich upierzenie jest zazwyczaj białe lub kremowe i jest bardzo "puchate". Po około 2 tygodniach staje się gęstsze i ciemniejsze.

 

SOWY - SYSTEMATYKA

 

Sowy są reprezentowane przez dwie rodziny:

Płomykówkowate

Puszczykowate

 

CECHY CHARAKTERYSTYCZNE

 

Płomykówkowate:

 

- Szlara w kształcie serca

- Niezbyt mocny dziób

- Długie nogi

- Owalne jaja

 

Puszczykowate

 

- Okrągła szlara

- Mocny dziób

- Krótkie nogi

- Okrągłe jaja

 

 

 

 

 

W następnym poście przedstawię wszystkie gatunki sów, które są spotykane w Polsce. Zapraszam!!!